Kiedy tymczasowe aresztowanie nie może zostać zastosowane?

Prawo    
ocena

Tymczasowe aresztowanie jest jednym z możliwych środków zapobiegawczych stosowanych w czasie prowadzenia postępowania przygotowawczego.

Kiedy tymczasowe aresztowanie nie może zostać zastosowane?

sxc.hu

Środki zapobiegawcze mają zapewnić prawidłowy przebieg postępowania (a więc udaremnić ucieczkę oskarżonego za granice kraju, zapobiec zastraszaniu świadków czy próbom ich przekupstwa, uniknąć ukrywania się podejrzanego itp.), a także nie dopuścić do popełnienia kolejnego przestępstwa przez oskarżonego, zwłaszcza jeżeli jest on niebezpieczny i może mścić się na ofiarach swoich przestępstw.

Tymczasowe aresztowanie podejrzanego jest ostatecznością – zwłaszcza, jeżeli w danej sprawie wystarczający jest zakaz opuszczania kraju, dozór policji czy np. poręczenie majątkowe.1 Oprócz okoliczności związanych z utrudnianiem śledztwa, ryzykiem wpływania na świadków, zemstą czy obawą ucieczki, tymczasowe aresztowanie jest stosowane w stosunku do osób podejrzanych o najcięższe przestępstwa zagrożone wysokimi karami pozbawienia wolności (gdzie górna granica ustawowego zagrożenia wynosi co najmniej 8 lat pozbawienia wolności).

Każdorazowo należy również oceniać, czy szczególne względy nie stoją na przeszkodzie dla zastosowania tymczasowego aresztowania. Należy od niego odstąpić, jeżeli:

- tymczasowe aresztowanie rodzi niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia oskarżonego (ze względu na jego stan zdrowia, konieczność hospitalizacji, itp.)
- spowodowałoby ono wyjątkowo ciężkie skutki dla oskarżonego lub jego najbliższej rodziny2

Istnieją również sytuacje, gdy tymczasowe aresztowanie nie powinno zostać zastosowane. Do negatywnych przesłanek tymczasowego aresztowania należą następujące okoliczności:

- na etapie postępowania przygotowawczego można przewidzieć, że sąd orzeknie w stosunku do oskarżonego karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania lub karę grzywny czy ograniczenia wolności
- gdy prawdopodobnym jest, że okres tymczasowego aresztowania oskarżonego w sprawie będzie dłuższy niż kara pozbawienia wolności orzeczona przez sąd
- jeżeli przestępstwo zagrożone jest karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 1 roku, nie dotyczy to jednak przypadków, gdy sprawca został ujęty na gorącym uczynku lub bezpośrednio potem.3

Spełnienie powyższych przesłanek (jednej z nich) oznacza, że w sprawie nie należy stosować środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztu. Jeżeli jednak okoliczności sprawy – zdaniem prokuratury – uzasadniają jego zastosowanie, aresztowany może wnosić o uchylenie tymczasowego aresztowania lub składając zażalenie.

Zażalenie na postanowienie sądu rejonowego o zastosowaniu tymczasowego aresztowania przysługuje w terminie 7 dni od ogłoszenia postanowienia o zastosowaniu tego środka zapobiegawczego. Zażalenie powinno odpowiadać warunkom formalnym pisma procesowego oraz zawierać argumenty przemawiające za uchyleniem tymczasowego aresztowania, ze względu np. na małe prawdopodobieństwo skazania, skuteczność innych środków zapobiegawczych w tym konkretnym przypadku, okoliczności związanych ze stanem zdrowia oskarżonego itp. Sąd powinien rozpatrzyć takie zażalenie niezwłocznie.4

Oprócz zażalenie na postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania czy nawet pomimo jego oddalenia jako bezzasadnego, oskarżony może również składać w każdym czasie wniosek o uchylenie lub zmianę tymczasowego aresztowania na inny środek zapobiegawczy. Takie wnioski oskarżony może składać kilkakrotnie, nie ma w tym względzie ograniczeń. Jednakże odmowa sądu w przedmiocie wniosku (odmowa uchylenia czy zmiany tymczasowego aresztowania) może zostać zaskarżona dopiero po upływie 3 miesięcy od dnia wydania postanowienia w przedmiocie tymczasowego aresztowania.5

Zgodnie z prawem każdy środek zapobiegawczy (zatem również tymczasowe aresztowanie) należy uchylić lub zmienić, jeżeli ustały w międzyczasie przyczyny, dla jakich został on orzeczony lub wystąpią tzw. negatywne przesłanki zastosowania tymczasowego aresztowania. Stąd właśnie wynika możliwość składnia wniosków w każdym czasie przez oskarżonego lub jego obrońcę.

Oprócz tego zarządzenie sądu dotyczące zwolnienia osoby tymczasowo aresztowanej z aresztu zostaje wydane obligatoryjnie:

- w przypadku uniewinnienia oskarżonego
- w sytuacji umorzenia lub warunkowego umorzenia postępowania
- w przypadku warunkowego zawieszenia wykonania kary na okres próbny
- w sytuacji wymierzenia kary pozbawienia wolności, odpowiadającej co najwyżej okresowi tymczasowego aresztowania
- w przypadku, gdy sąd odstąpił w danej sprawie od wymierzenia kary

Czy uważacie, że istnieje więcej sytuacji, w których nie powinno stosować się aresztu tymczasowego? Opowiedzcie nam o nich!

1. Art. 257§ 1 K.p.k.
2. Art. 259§ 1 pkt. 1 i pkt.2 K.p.k.
3. Art. 259 § 2 K.p.k.

OCENA
0.00
OCEŃ PORADĘ

Komentarze

Dodaj zdjęcie do komentarza:
PRZEGLĄDAJ
Dodaj film wideo do komentarza:
Dodaj film z dysku:
PRZEGLĄDAJ
 
4 + 5 =