Prawo Kto i kiedy ma prawo do zachowku?

Kto i kiedy ma prawo do zachowku?

-

Jak wysoki może być zachowek? Zależy to od tego, jakiej treści spadkodawca sporządził testament oraz od szczególnych okoliczności, wymienionych w art. 991 § 1 k.c. W myśl tych przepisów zachowek może wynosić:
– 2/3 wartości udziału spadkowego (np. jeżeli spadkodawca miał troje dzieci to ustawowo należy im się po 1/3 udziału spadkowego – stąd 2/3 z 1/3 udziału będzie stanowiło zachowek) jeżeli spadkobierca żądający zachowku jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni
– W pozostałych przypadkach wysokość zachowku wynosi połowę wartości tego udziału (w przypadku 3 rodzeństwa każde z nich powinno otrzymać 1/6 ustawowego udziału)

Pominięcie osób uprawnionych do spadku w testamencie nie oznacza pozbawienia ich prawa do zachowku. Według kodeksu cywilnego: jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo jego uzupełnienia” (1). Roszczenie o zachowek przysługuje nawet w sytuacji, gdy rzeczywista wartość spadku jest niewielka, bowiem za życia spadkodawca przekazał jednemu z rodzeństwa cały majątek w drodze darowizny. Takie darowizny wlicza się do wartości spadku i na ich podstawie oblicza się należny zachowek. Jeżeli osoba żądająca zachowku również została obdarowana za życia spadkodawcy (np. darowizna nieruchomości lub większych sum pieniężnych) wartość tej darowizny pokrywa część zachowku. Wówczas może ona żądać jedynie wyrównania tej wartości. Żądanie o zapłatę zachowku kieruje się do spadkobiercy, który został wymieniony w testamencie lub za życia spadkodawcy otrzymał majątek w drodze darowizny.

Przed wystąpieniem do sądu można oczywiście zawrzeć ugodę i zgodnie podzielić się majątkiem. Przed wniesieniem pozwu można również pisemnie (listownie) wezwać spadkodawcę do zapłaty należnego zachowku, wymieniając sumę tego zachowku.
Pozew do sądu jest rozwiązaniem ostatecznym, gdy nie można porozumieć się z rodziną w inny sposób. Pozew można napisać samodzielnie, korzystając z przedstawionego poniżej wzoru. Należy pamiętać o elementach pozwu, wymienionych w art. 126 k.p.c. Opłata sądowa za taki pozew to 5% wartości zachowku, nie więcej jednak niż 100 000 PLN.

Elementy pozwu są następujące:
1.oznaczenie sądu, do którego należy wnieść pismo (Sąd Rejonowy w miejscowości pozwanego)
2.dokładne imię i nazwisko powoda, pozwanego (gdy jest to pierwsze pismo w sprawie należy podać dokładne dane adresowe)
3.oznaczenie rodzaju pisma (np. pozew o zapłatę zachowku)
4.uzasadnienie pozwu i przedstawienie niezbędnych w danej sprawie dokumentów, okoliczności, powołanie osób, które mogą mieć istotne dla sprawy informacje
5.podpis powoda


miejscowość, data
Do Sądu Rejonowego w …..(miejscowość)

Powód: imię i nazwisko, adres zamieszkania
Pozwany: 1. imię i nazwisko, adres
2. Imię i nazwisko, adres

POZEW O ZAPŁATĘ ZACHOWKU (wzór)

Imieniem własnym wnoszę o:
1. o zasądzenie od pozwanego (1) na rzecz powoda zachowku w wysokości 10.000 zł wraz z
ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wniesienia powództwa;
2. o zasądzenie od pozwanej (2) na rzecz powoda zachowku w wysokości 10. 000 zł wraz z
ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia powództwa;
3. o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania

UZASADNIENIE

W postanowieniu z dnia ……………. sygn. akt …………. Sąd Rejonowy w ……………orzekł, że spadek po zmarłym ………………. w dniu …………….r. na mocy testamentu nabyli: ………………….

Dowód: załączam akta w sprawie ………….(dokładne opisanie daty postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, sygnatury i sądu, który postanowienie wydał)

Spadkodawca przed śmiercią w drodze darowizny dokonał przeniesienia własności nieruchomości zapisanych w księdze wieczystej Kw …………. na rzecz pozwanego
(1) i (2) Pozostałą nieruchomość (dom) zapisał w testamencie tymże pozwanym.

Dowód: odpisy z ksiąg wieczystych – na okoliczność, że właścicielem tych nieruchomości są pozwani (1) i (2)

Spadek po zmarłym ….. został zapisany pozwanym, zaś reszta majątku spadkodawcy została przekazana za życia spadkodawcy pozwanym w drodze darowizny. Oprócz tych nieruchomości w skład spadku nie wchodzi inny inwentarz spadkowy, nie licząc ruchomości o znikomej wartości. Powyższe okoliczności zostały potwierdzone w protokole spisu inwentarza spadku dokonanego przez komornika.

Dowód: protokół czynności komornika z dnia ….

W związku z powyższym, powód jako osoba uprawniona nie otrzymał
należnego mu zachowku ani w drodze dziedziczenia testamentowego, ani w drodze zapisu ani też darowizny uczynionej za życia spadkodawcy. Na mocy art. 991 § 2 w zw. z art. 1000 kc powodowi przysługuje przeciwko pozwanym roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia (lub uzupełnienia) zachowku. Przy obliczaniu zachowku bierze się pod uwagę darowizny uczynione przez spadkodawcę, co wynika z art. 993 k.c.
Na tej podstawie wartość spadku po doliczeniu do niego darowizn dokonanych przez spadkodawcę szacuje się na łączną kwotę …………. zł. Na wartość spadku składa się bowiem:
1) nieruchomość położona w ………………… o szacunkowej wartości……………….
2) nieruchomość położona w ………………… o szacunkowej wartości……………….
3) dom położony w …………………. o wartości ocenianej na ……………..

Tak ustalona wartość spadku pozwala na obliczenie wysokości zachowku należnego powodowi i wynosi:……………. x 1/4 x 1/2 = 10.000 zł.
W związku z powyższym na podstawie art. 991 §1 k.c. w zw. z art. 1000 k.c. powodowi przysługuje przeciwko pozwanym roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do
pokrycia zachowku. Jednocześnie zaznaczam, że zgodnie z przepisami art. 1000 k.c. pozwani mogą zwolnić się od obowiązku zapłaty sumy potrzebnej do uzupełnienia zachowku przez wydanie przedmiotu darowizny, a to jednej z posiadanych przez nich nieruchomości.
Ponadto pragnę zaznaczyć, że pismem z dnia ……………. wzywałem pozwanych do dobrowolnej zapłaty zachowku. Na pismo to nie uzyskałam jednak odpowiedzi, stąd mając powyższe na uwadze wnoszę o zasądzenie kwoty zachowku od pozwanych w wysokości po 10.000 zł i zwrot kosztów postępowania.

Czytelny podpis powoda

Źródła:
1) Art. 991 § 2 k.c.

Jak oceniacie przepisy dotyczące tej kwestii? Czy takie prawo jest sprawiedliwe?

Ewelina Paździora

Ewelina Paździora – ukończyła filologię polską i prawo  na Uniwersytecie Jagiellońskim. Współpracuje z  Kancelarią Adwokacką w Krakowie, zajmuje się zwłaszcza prawem cywilnym i prawem pracy. Oprócz tego specjalizuje się w prawie Unii Europejskiej. Przygotowuje się do egzaminu na aplikację adwokacką.

 

Nasz specjalista o sobie:


Polonistyka, prawo … a może jeszcze archeologia? Uwielbiam nieustanne zmiany i wyzwania. Ciągle stawiam sobie nowe cele i staram się dążyć do ich realizacji, fascynuje mnie rozwiązywanie zagadek i łamigłówek.  Połączenie wielu pasji sprawia, że interpretacja i zrozumienie prawnych problemów nie stanowi dla mnie trudności. We wszystkim co robię, staram się zachować należytą staranność, samodzielnie poszukuję odpowiedzi na trudne pytania, analizuję wszystkie możliwości.

Trochę romantyk, trochę realistka. W wolnych chwilach uciekam z dobrą książką daleko za miasto. Lubię włóczęgę po górach, amatorskie zdjęcia, nowych znajomych. Odwiedziłam z przyjaciółmi Krym, Pragę i wiele miast Europy Zachodniej. Moim marzeniem jest przejazd koleją transsyberyjską.

 

 

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

WARTO PRZECZYTAĆ

Umowa najmu mieszkania – wzór

Wiele osób nie stać na kupno własnego lokum, więc decyduje się na skorzystanie z możliwości wynajmu. Jeśli jesteś posiadaczem lokalu do wynajęcia, warto wiedzieć, w jaki sposób sporządzić umowę, aby nie spotkała nas żadna przykra niespodzianka ze strony wynajmującego.

Zespół Aspergera – objawy, diagnoza

Zespół Aspergera z ang. Asperger Syndrome (AS) został niedawno oddzielony od autyzmu i PDD. Widziany poprzez kryteria DSM-IV (klasyfikacja zaburzeń psychicznych „Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego” - APA), obejmuje objawy wybrane spośród podstawowych cech autyzmu.

Zobacz też

Służebność przesyłu a wynagrodzenie dla właściciela działki

Częstym problemem na działkach, utrudniającym pełne korzystanie z nieruchomości (a niekiedy rozpoczęcie budowy domu) są wszelkiego rodzaju urządzenia przesyłowe. Mowa tutaj o słupach energetycznych, kanalizacji czy rur ciepłowniczych. Kodeks cywilny daje właścicielowi działki możliwość żądania ustanowienia służebności przesyłu i pobierania od przedsiębiorstw do których należą te urządzenia odpowiedniego wynagrodzenia. Na czym polega służebność przesyłu?

Aranżacja salonu: gdzie najlepiej ustawić telewizor?

Urządzając salon i wybierając do niego meble, często myślimy także o telewizorze. Nie da się ukryć, że ten sprzęt...

Co zrobić, gdy uszkodzi się matryca do laptopa?

Laptop to dla wielu z nas sprzęt codziennie wykorzystywany do pracy. Dlatego nie powinno być zaskoczenia, że wiele osób...

Może Cię zainteresuje: