Organizm człowieka zawiera w sobie liczne gatunki bakterii o zróżnicowanym potencjale oddziaływania. Szacuje się, że ich liczba jest dziesięciokrotnie większa niż komórek budujących ludzkie ciało. Największe skupisko tego rodzaju mikroorganizmów znajduje się w jelicie grubym. Niektóre z nich negatywnie wpływają na nasze zdrowie, inne zaś posiadają dobroczynne znaczenie. Niezwykle istotne jest zachowanie właściwej proporcji pomiędzy „złymi” a „dobrymi” bakteriami.
Mikroflora jelitowa – co to jest?
Mikroflora jelitowa, zwana także mikrobiotą, to zbiór mikroorganizmów (mikrobiom) bytujących w przewodzie pokarmowym. Według szacunków w jelicie człowieka występuje ok. 1500 gatunków bakterii, zarówno tych pożytecznych, jak i chorobotwórczych. Skład mikroflory ulega zmianom, co jest kwestią indywidualną. Przez pierwsze dwa lata życia, układ pokarmowy dziecka jest kolonizowany drobnoustrojami pochodzącymi od matki. Po tym okresie mikrobiota rozwija się samodzielnie, stając się podobna do flory osoby dorosłej. Przy sprzyjających warunkach „dobre” i „złe” bakterie egzystują w biologicznej harmonii, która jednak pod wpływem różnych okoliczności może ulec zaburzeniu. Mówimy wówczas o stanie dysbiozy jelitowej.
Jak dbać o równowagę flory bakteryjnej jelit?
Wsparcie przy antybiotykoterapii
Po pierwsze należy zrezygnować z samodzielnego stosowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych, o ile nie zostały nam przepisane przez lekarza. Z kolei w czasie i po antybiotykoterapii warto zażywać probiotyk na jelita dla dorosłych, względnie dla dzieci (stosownie do wieku pacjenta). Trzeba pamiętać, że o skuteczności preparatu świadczy nie tylko deklarowana przez producenta liczba dobroczynnych bakterii, ale także ich szczepy.
Minimalizacja stresu
Jeśli chodzi o zminimalizowanie stresu pomocne może okazać się praktykowanie określonej techniki relaksacyjnej lub oddanie się ulubionej aktywności fizycznej. Dobrze byłoby również zrezygnować albo przynajmniej ograniczyć korzystanie z używek.
Zróżnicowana dieta
Druga kwestia to zwrócenie uwagi na urozmaiconą dietę. W codziennym menu powinny znaleźć się przede wszystkim:
- owoce i warzywa (w tym kiszonki, np. kapusta i ogórki),
- pieczywo na bazie mąki z pełnego przemiału,
- kwas chlebowy,
- naturalnie fermentowane produkty mleczne (kefir, maślanka, jogurt).
Równocześnie należy eliminować spożycie słodyczy, słodzonych napojów oraz dań typu fast food. Duże znaczenie ma też wystarczające nawadnianie organizmu w bilansie dziennym.
Co wpływa na mikroflorę jelitową?
Do czynników zakłócających prawidłowy bilans mikrobiomu należą:
- niewłaściwe odżywianie się – zbyt wysoka ilość spożywanego białka i tłuszczów, deficyt błonnika pokarmowego, żywność wysoko przetworzona,
- zażywanie niektórych medykamentów, jak antybiotyki czy niesteroidowe leki przeciwzapalne,
- długotrwały stres,
- powstałe skaleczenia oraz infekcje (zwłaszcza z występującą biegunką),
- stosowanie używek (kawa, alkohol, papierosy),
- zaburzenia hormonalne.
Dlatego niezwykle istotna jest dbałość o zachowanie optymalnej proporcji pomiędzy pożytecznymi a niepożądanymi bakteriami.
