Pozornie wydawać się może, że za pomocą środków masowego przekazu można promować praktycznie wszystko. To jednak mylne przekonanie, bo są pewne towary, których reklamowanie w telewizji, radiu, prasie czy internecie jest zabronione całkowicie lub tylko częściowo, ale za to obłożone jest to wieloma restrykcjami.
Całkowicie w naszym kraju zabrania się m. in. reklamowania i promocji wyrobów tytoniowych, a także rekwizytów tytoniowych i produktów imitujących wyroby lub rekwizyty tytoniowe oraz symboli związanych z używaniem tytoniu. Promocja papierosów i tytoniu nie może się odbywać w szczególności:
w telewizji;
– radiu;
– kinach;
– ośrodkach zdrowia, szpitalach;
– w szkołach i placówkach oświatowo-wychowawczych.
Zabronione całkowicie jest również reklamowanie tych wyrobów w prasie dziecięcej i młodzieżowej, na terenie obiektów sportowo-rekreacyjnych oraz w innych miejscach publicznych, na plakatach, billboardach i w mediach elektronicznych.
Ustawa o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych zabrania również sponsorowania przez firmy tytoniowe działalności sportowej, kulturalnej, oświatowej, zdrowotnej i społeczno-politycznej. Nie można też w punktach sprzedaży eksponować przedmiotów imitujących opakowania wyrobów tytoniowych. [1]
Reklama zakładów wzajemnych
W Polsce zgodnie z przepisami Ustawy o grach hazardowych zabronione jest też reklamowanie hazardu, w tym gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, zakładów wzajemnych oraz gier na automatach. [2]
Prawo zabrania również informowania o sponsorowaniu (czyli bezpośrednim lub pośrednim finansowaniu lub współfinansowaniu działalności osób fizycznych, osób prawnych lub jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej [3]) przez podmiot prowadzący działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości, przyjmowania zakładów wzajemnych oraz gier na automatach. [4] Z tym że dopuszcza się tego typu informację wówczas, gdy podmiot ten prowadzi działalność wyłącznie w zakresie przyjmowania zakładów wzajemnych albo łącznie z inną działalnością niepodlegającą ograniczeniom w zakresie reklamy, promocji lub informowania o sponsorowaniu. Informacja ta zawierać może jednak tylko i wyłącznie nazwę lub inne oznaczenia indywidualizujące sponsora. [5]
Warto dodać, że zakazy te nie obejmują jednak reklamy i promocji prowadzonej wewnątrz kasyna gry i punktu przyjmowania zakładów wzajemnych oraz oznaczenia nazwą bądź logo na zewnątrz budynków przeznaczonych na taką działalność. Dodatkowo w przypadku zakładów wzajemnych urządzanych w internecie zakazów tych nie stosuje się w przypadku reklamy i promocji prowadzonej na określonej w zezwoleniu stronie internetowej wykorzystywanej do urządzania tych zakładów. [6]
Reklama alkoholu
W przypadku reklamy i promocji napojów alkoholowych, to w Polsce jest ona zabroniona. Wyjątkiem jest tylko reklama piwa, która jest dopuszczalna, ale tylko i wyłącznie pod wieloma warunkami.
Reklama piwa nie może być bowiem:
– kierowana do osób niepełnoletnich;
– nie może przedstawiać osób małoletnich;
– nie łączy spożywania alkoholu ze sprawnością fizyczną bądź kierowaniem pojazdami;
– nie zawiera stwierdzeń, że alkohol posiada właściwości lecznicze, jest środkiem stymulującym, uspakajającym lub sposobem rozwiązywania konfliktów osobistych;
– nie zachęca do nadmiernego spożycia alkoholu;
– nie przedstawia abstynencji lub umiarkowanego spożycia alkoholu w negatywny sposób;
– nie podkreśla wysokiej zawartości alkoholu w napojach alkoholowych jako cechy wpływającej pozytywnie na jakość napoju alkoholowego;
– nie wywołuje skojarzeń z atrakcyjnością seksualną, relaksem lub wypoczynkiem, nauką lub pracą oraz sukcesem zawodowym lub życiowym. [7]
Poza tym reklama i promocja piwa nie może być prowadzona: w telewizji, radiu, kinie i teatrze między godziną 9 a 20 (z wyjątkiem reklamy prowadzonej przez organizatora imprezy sportu wyczynowego lub profesjonalnego w trakcie trwania tej imprezy), na kasetach wideo i innych nośnikach, w prasie młodzieżowej i dziecięcej, na okładkach dzienników i czasopism, na słupach i tablicach reklamowych i innych stałych i ruchomych powierzchniach wykorzystywanych do reklamy, chyba że 20 % powierzchni reklamy zajmować będą widoczne i czytelne napisy informujące o szkodliwości spożycia alkoholu lub o zakazie sprzedaży alkoholu małoletnim. Dodatkowo w reklamie piwa nie mogą występować osoby niepełnoletnie. [8]
Dodatkowo, w naszym kraju zabrania się reklamy, promocji produktów i usług, których nazwa, znak towarowy, kształt graficzny lub opakowanie wykorzystuje podobieństwo lub jest tożsame z oznaczeniem napoju alkoholowego lub innym symbolem obiektywnie odnoszącym się do napoju alkoholowego. [9] Zabronione jest te reklamowanie i promowanie przedsiębiorców oraz innych podmiotów, które w swoim wizerunku reklamowym wykorzystują nazwę, znak towarowy, kształt graficzny lub opakowanie związane z napojem alkoholowym, jego producentem lub dystrybutorem.[10]
Natomiast informacja o sponsorowaniu imprez sportowych, koncertów muzycznych oraz innych imprez masowych przez producentów i dystrybutorów napojów, których zasadniczą działalność stanowi produkcja lub sprzedaż napojów alkoholowych zawierających od 8 % do 18 % alkoholu może pojawić się tylko wewnątrz dzienników i czasopism, na zaproszeniu, bilecie, plakacie, produkcie lub tablicy informacyjnej związanej z określoną imprezą. W takiej informacji zawarta może zostać jedynie nazwa producenta lub dystrybutora oraz jego znak towarowy [11]. Jeżeli taka informacja musi pojawić się w radiu lub telewizji to wówczas podana nie może zostać przez osobę fizyczną lub z wykorzystaniem wizerunku postaci ludzkiej. [12]
Jeżeli sponsorem jest producent bądź dystrybutor napojów alkoholowych powyżej 18 % to wówczas taka informacja nie może się nigdzie pojawić. [13]
Warto tu zaznaczyć, że wszystkie te zakazy nie obejmują reklamy i promocji napojów alkoholowych prowadzonej wewnątrz pomieszczeń hurtowni, wydzielonych stoisk lub punktów prowadzących wyłącznie sprzedaż napojów alkoholowych oraz na terenie punktów prowadzących sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży. [14]
Źródła:
[1] art. 8. ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych.
[2] art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
[3] art. 29 ust. 10 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
[4] art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
[5] art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
[6] art. 29 ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
[7] art. 13 (1) ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
[8] art. 13 (1) ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
[9] art. 13 (1) ust. 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
[10] art. 13 (1) ust. 4 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
[11] art. 13 (1) ust. 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
[12] art. 13 (1) ust. 6 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
[13] art. 13 (1) ust. 7 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
[14] art. 13 (1) ust. 9 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Uważacie, że przepisy normujące treści pewnych reklam są odpowiednie czy może nazbyt restrykcyjne? Czekam na Wasze opinie w komentarzach.
