Wymagania, finansowa oferta i system pracy u rodzimego pracodawcy często bardzo różni się od zasad funkcjonowania na rynku zagranicznym. Wracający Polacy wskazują, że dzięki doświadczeniu pracy za granicą, nie bali się ujawniać swoich oczekiwań wobec pracodawcy w Polsce. Podkreślają także, że mają bardziej sprecyzowane plany zawodowe i wymagania dotyczące organizacji pracy. Kolejną kwestią podlegającą zmianie w stosunku do sytuacji sprzed wyjazdu, są oczekiwania finansowe.
Reemigranci stawiają wyższe żądania finansowe, gdyż są przyzwyczajeni do zachodnich stawek, większość z nich jednak musi dostosować się do polskich realiów wysokości wynagrodzeń. Częstym zachowaniem wśród powracających jest także poszukiwanie pracy, która daje możliwości rozwoju. Wynika to często z tego, że wyjazd za granicę wiązał się z ograniczeniem aspiracji i podejmowaniem pracy poniżej kwalifikacji, wracający więc mają potrzeby rekompensacji i nadrobienia zaległości wynikających z takiej formy pracy. Problematyczne dla potencjalnego pracodawcy może być również zatrudnienie pracownika, który mimo wyższego wykształcenia, przez dłuższy okres wykonywał pracę nie związaną z kierunkiem kształcenia. Pracodawcy obawiają się, że nastąpił zanik wiedzy i umiejętności związanych z daną branżą.
Większość z powracających emigrantów pracowało za granicą w branżach usługowych na niższych szczeblach: hotelarstwie, gastronomii, budownictwie, handlu, transporcie. Po powrocie do Polski nadal są oni zatrudniani w takich branżach jak handel, usługi, budownictwo, gastronomia, hotelarstwo, usługi finansowe i ubezpieczeniowe. Zatrudnienie w takich branżach przekłada się także na sytuację finansową reemigrantów, ok 60% żyje na średnim poziomie, lub skromnie, choć spory odsetek, ok 30% twierdzi, że ich sytuacja finansowa jest dobra. Istnieją jednak pracodawcy, którzy cenią doświadczenia emigranckie, są to międzynarodowe korporacje mające oddziały w Polsce. Dla nich reemigrant to osoba posiadająca bardzo dobrą czynną znajomość języków obcych, jak również mająca obycie w zachodnim systemie pracy (konieczność trzymania się procedur, kultura zachowania w organizacji wielokulturowej). Tacy pracodawcy postrzegają doświadczenia pracy zagranicznej za wyjątkowo przydatne i z większym zainteresowaniem patrzą na pracowników z takim backgroundem.
W 2011 80,1% mężczyzn mających doświadczenia emigracyjne miało pracę, u kobiet ten odsetek wyniósł 54,4%. 14,4% reemigrantów mężczyzn było w 2011 roku bezrobotnymi i 22,8% kobiet.
Porównując to do wskaźników dla całej populacji Polaków, należy zauważyć, iż doświadczenie emigranckie zwiększa u mężczyzn szanse na zatrudnienie (wskaźnik aktywności zawodowej mężczyzn w całej populacji to 71%), ale także zwiększa szanse na bezrobocie (wskaźnik bezrobotnych mężczyzn w całej populacji to 6,8%), wynikać to może z tego że dość duży odsetek mężczyzn w Polsce w wieku produkcyjnym określa się mianem „nieaktywnych zawodowo” (22,2%), podczas gdy wśród reemigrantów mężczyzn odsetek ten jest dużo niższy (5,1%). Nasuwa się więc wniosek, że epizody emigracji zarobkowej są właściwe dla mężczyzn aktywnie poszukujących zatrudnienia, bardzo mała grupa wyjeżdżających to osoby pozwalające sobie na dobrowolną bierność zawodową. U kobiet niestety wskaźnik pracujących po powrocie z emigracji jest niższy od odsetka pracujących kobiet w całej populacji (57,6%), zaś poziom bezrobotnych jest u reemigrantek zdecydowanie wyższy niż w całej populacji kobiet w wieku produkcyjnym (7,1%). Oznacza to że epizody emigracji kobiet zmniejszają ich szanse na zatrudnienie w Polsce. Jednocześnie jednak Polki wracające z emigracji rzadziej określają się mianem nieaktywnych zawodowo (czyli nie mających i nie poszukujących pracy), niż Polki ogółem – stosunek 22,8% do 37,7%. Podkreślić również należy, że po powrocie najłatwiej pracę jest znaleźć osobom z wyższym wykształceniem, a najtrudniej tym z wykształceniem średnim ogólnokształcącym.
Z przytoczonych badań wynika, że osoby wracające z emigracji aktywniej poszukują pracy niż osoby nigdy nie emigrujące. Przywożą ze sobą bagaż doświadczeń i wiedzy niedostępnej osobom pozostający w Polsce i choć po powrocie często napotykają na trudności finansowe i problemy ze znalezieniem pracy odpowiadającej ich wymaganiom, to jednak w mniejszym stopniu poddają się bierności i aktywnie poszukują choćby częściowo zadowalającego ich zatrudnienia.
Na podstawie Diagnozy Społecznej 2011 Rady Monitoringu Społecznego i BIULETYN RPO – MATERIAŁY NR 69 ZESZYTY NAUKOWE Poakcesyjne migracje powrotne Polaków: geneza, przyczyny i konsekwencje.
Uważacie, że warto wrócić z emigracji do kraju? Myślicie, że łatwo znaleźć pracę w takiej sytuacji?
