Kary za posiadanie marihuany oraz opis znamion tego typu czynu zabronionego nie został zawarty w kodeksie karnym, lecz w specjalnej ustawie z dnia 21 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, która wprowadziła przepis penalizujący posiadanie wbrew przepisom ustawy środków odurzających – w tym marihuany. Kary za popełnienie tego przestępstwa są surowe, mianowicie:
– Za posiadanie wbrew przepisom ustawy środków odurzające lub substancji psychotropowych – grozi kara pozbawienia wolności do 3 lat (należy zwrócić uwagę, że nie określono, jaką „ilość” ustawodawca miał na myśli – oznacza to, że posiadanie nawet nieznacznych ilości marihuany będzie przestępstwem). [1]
– Za posiadanie wbrew przepisom ustawy środków odurzające lub substancji psychotropowych – grozi kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat, jeżeli przy sprawcy znaleziono znaczną ilość środków odurzających (tzn. taką, która wskazuje na handlowanie tym środkiem). [2]
– Z kolei za posiadanie wbrew przepisom ustawy środków odurzające lub substancji psychotropowych – w ramach tzw. „przypadku mniejszej wagi”, czyli w ilościach naprawdę nieznacznych sprawcę można ukarać grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. [3]
Skoro ustawa nie definiuje granicy pomiędzy poszczególnymi „typami” tego przestępstwa, przy tak znacznej rozbieżności, jeżeli chodzi o wymiar kary należy przyjrzeć się orzecznictwu Sądu Najwyższego. Nielegalnym w świetle tego przepisu jest samo posiadanie – co oznacza, że nie ma większego znaczenia, czy sprawca posiada marihuanę w celu jej dalszej sprzedaży, czy też w celu zażycia (teraz lub np. za kilka dni), każde posiadanie spełnia znamiona czynu zabronionego i może zostać ukarane. Taki sposób wykładni przyjął także Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 października 2009 r., I KZP 22/09, OSNKW 2009, z. 12, poz. 103. Zdaniem Sądu Najwyższego, nie ulega żadnej wątpliwości, że „posiadanie” środka odurzającego lub substancji psychotropowej jest karalne bez względu na cel tego posiadania. Co ciekawe, nie wiadomo do końca jak traktować posiadanie podczas zażywania (palenia) marihuany, gdyż ustawa mówi wyraźnie o posiadaniu, nie zażywaniu. Nie wiadomo do końca, czy można przyjąć, że poza zakresem kryminalizacji jest sama czynność zażywania narkotyków i stąd związana z nią zawsze jakaś forma dzierżenia, posiadania, czy dysponowania narkotykiem, która nie mogłaby być traktowana jako posiadanie w rozumieniu art. 62 u.p.n.
Orzecznictwo przyjmuje, że ilość narkotyku, uzasadniająca interwencję policji musi pozwolić przynajmniej na choćby jednorazowe użycie danej substancji, w dawce dla niej charakterystycznej, zdolnej wywołać u człowieka inny niż medyczny skutek. Takie stanowisko Sąd Najwyższy przyjął w wyroku z dnia 4 listopada 2008r. Zatem posiadanie „śladów” po wypaleniu marihuany (np. osadu w szklanej lufce) nie spełnia tego kryterium.
Z kolei o zaostrzonej odpowiedzialności można mówić w sytuacji, gdy sprawca posiada takie ilości narkotyku, jaka mogłaby jednorazowo zaspokoić potrzeby co najmniej kilkadziesiąt osób uzależnionych. Za takim kształtem interpretacji opowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z 23 września 2009 r. Nie jest to ilość obliczana ściśle, lecz elastyczne ujęcie granicy, w której policja może mieć do czynienia z handlem narkotykami.
Na złagodzoną odpowiedzialność może liczyć osoba, która jest w posiadaniu jednorazowej dawki marihuany w ilości np. 1 grama, aczkolwiek także w tym wypadku ustawa nie określiła jasno ilości narkotyku, w przypadku którego posiadania czyn mógłby zostać za taki uznany.
Należy dodatkowo wskazać, ze zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2011r. Sygn. akt I KZP 24/10 nie jest przestępnym znajdowanie się w stanie po użyciu środka odurzającego lub substancji psychotropowej, ale ich posiadanie. Dlatego, zdaniem tego Sądu, stwierdzenie takiego stanu w żadnym wypadku nie może być postrzegane jako dowód bezpośredni, wskazujący na fakt główny, a mianowicie wcześniejsze posiadanie narkotyku, nie da się bowiem wykluczyć wniosku alternatywnego, że osobie tej narkotyk udostępniono w sposób niezwiązany z przejęciem przez nią władztwa nad narkotykiem, dowód ten, jeżeli jest jedynym w sprawie, jest niewystarczający dla ustalenia sprawstwa.
Źródła:
[1] Art. 62 ust. 1 Ustawy z dnia 21 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii
[2] Art. 62 ust. 2 Ustawy z dnia 21 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii
[3] Art. 62 ust. 3 Ustawy z dnia 21 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii
Uważacie, że posiadanie marihuany powinno być karalne? A może jesteście zwolennikami legalizacji marihuany? Zapraszam do komentowania.
