Prawo Nawiązka jako środek karny - czym jest nawiązka i...

Nawiązka jako środek karny – czym jest nawiązka i kiedy może zostać orzeczona?

-

Nawiązka może wyjątkowo zastąpić obowiązek naprawienia przez skazanego szkody wyrządzonej przestępstwem. W razie skazania sąd może orzec (zaś na wniosek pokrzywdzonego lub innej uprawnionej osoby sąd orzeka) obowiązek naprawienia szkody przez zapłatę określonej sumy pieniężnej lub zapłaty zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.1 Jednakże zamiast orzekać o naprawieniu szkody (czy zapłacie zadośćuczynienia), sąd może orzec nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego, która zastępuje obowiązek naprawienia szkody.2 Orzeczenie nawiązki jako sposób naprawienia szkody wyrządzonej konkretnej osobie jest sytuacją wyjątkową.

Nawiązka jest orzekana przez sądy karne z urzędu i ma zawsze charakter fakultatywny, co oznacza, że orzeczenie jej uzależnione jest od uznania sądu. Nawiązka opisana w art. 47 Kodeksu karnego może zostać orzeczona tylko za przestępstwa ściśle w tym przepisie wymienione. Orzekana jest nie dla osoby pokrzywdzonej, lecz na cele społeczne. Pieniądze z nawiązki nie trafiają więc do pokrzywdzonego, tylko do organizacji pożytku publicznego, wskazanych w przepisach prawa.

Nawiązkę sąd może orzec wobec sprawcy umyślnych przestępstw:

– przeciwko życiu lub zdrowiu (zabójstwo, dzieciobójstwo, eutanazja, przerwanie ciąży bez zgody, pobicie itp.)
– których skutkiem jest śmierć człowieka, ciężki uszczerbek na zdrowiu, naruszenie czynności narządów ciała lub rozstrój zdrowia – bójka, pobicie, narażenie na zarażenie wirusem HIV
– spowodowanie katastrofy w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym – jeżeli sprawca był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środków odurzających lub zbiegł z miejsca zdarzenia
– sprowadzenie bezpośredniego niebezpieczeństwa katastrofy w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, jeżeli sprawca był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środków odurzających lub zbiegł z miejsca zdarzenia
– spowodowanie wypadku komunikacyjnego w którym inna osoba doznała obrażeń ciała lub poniosła śmierć, jeżeli sprawca był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środków odurzających lub zbiegł z miejsca zdarzenia (także gdy sprawca był żołnierzem)

W przypadku popełnienia któregoś z powyższych przestępstw, wymienionych w przepisach dotyczących przypadków orzeczenia przez sąd nawiązki, orzekana jest ona na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

Nawiązkę sąd może również orzec, gdy sprawca dopuścił się przestępstwa przeciwko środowisku naturalnemu, np. zniszczenia w świecie roślinnym czy zwierzęcym, zanieczyszczanie środowiska, przetwarzania i nielegalnej pracy z odpadami itp. Wówczas nawiązka jest orzekana na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Celem nawiązki jako środka karnego jest nie tylko ukaranie sprawcy, lecz również zrekompensowanie społeczeństwu wyrządzonej szkody. Nawiązka nie trafia do budżetu bezpośredniej ofiary, zwłaszcza że np. w sytuacji przestępstw przeciwko środowisku naturalnemu skutki zanieczyszczeń dotykają większą liczbę ludzi, którzy nie są bezpośrednio pokrzywdzonymi przestępstwem.

Sąd orzekając nawiązkę musi brać pod uwagę zasadność orzeczenia takiego środka karnego, nie może on być orzekany mechanicznie, gdy zostanie popełnione przestępstwo wskazane powyżej. Nawiązka, jako środek karny, może zostać orzeczona kumulatywnie z karą lub samoistnie. Wysokość nawiązki może sięgać do kwoty 100.000 zł.

Czy uważacie, że nawiązka jest wystarczającym środkiem karnym? Czy może zapobiec kolejnym przestępstwom? Wyraźcie swoją opinię!

1. Art. 46 § 1 Kodeksu karnego
2. Art. 46 § 2 Kodeksu karnego

Ewelina Paździora

Ewelina Paździora – ukończyła filologię polską i prawo  na Uniwersytecie Jagiellońskim. Współpracuje z  Kancelarią Adwokacką w Krakowie, zajmuje się zwłaszcza prawem cywilnym i prawem pracy. Oprócz tego specjalizuje się w prawie Unii Europejskiej. Przygotowuje się do egzaminu na aplikację adwokacką.

 

Nasz specjalista o sobie:


Polonistyka, prawo … a może jeszcze archeologia? Uwielbiam nieustanne zmiany i wyzwania. Ciągle stawiam sobie nowe cele i staram się dążyć do ich realizacji, fascynuje mnie rozwiązywanie zagadek i łamigłówek.  Połączenie wielu pasji sprawia, że interpretacja i zrozumienie prawnych problemów nie stanowi dla mnie trudności. We wszystkim co robię, staram się zachować należytą staranność, samodzielnie poszukuję odpowiedzi na trudne pytania, analizuję wszystkie możliwości.

Trochę romantyk, trochę realistka. W wolnych chwilach uciekam z dobrą książką daleko za miasto. Lubię włóczęgę po górach, amatorskie zdjęcia, nowych znajomych. Odwiedziłam z przyjaciółmi Krym, Pragę i wiele miast Europy Zachodniej. Moim marzeniem jest przejazd koleją transsyberyjską.

 

 

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

WARTO PRZECZYTAĆ

Jak być duszą towarzystwa na imprezie?

Są ludzie, którzy bez względu na to, czy pojawiają się w swojej ekipie, czy wchodzą w zupełnie nowe towarzystwo od razu skupiają na sobie uwagę i budzą sympatię otoczenia. Czy duszą towarzystwa się zostaje? A może trzeba się nią urodzić?

Ziele angielskie – właściwości, zastosowanie

Ziele angielskie pochodzi z Karaibów i to właśnie w kuchni z tego rejonu świata jest stosowane najszerzej. Reszta świata jakby zapomniała o tej przyprawie, choć w Polsce i Wielkiej Brytanii nadal stosuje się ją do marynat, mięs i zup.

Zobacz też

Wycena działki budowlanej – w jakim celu, kto się tym zajmuje?

Wycena działki powinna zostać dokonana przez rzeczoznawcę majątkowego, który zawodowo zajmuje się wyceną nieruchomości i posiada odpowiednie kwalifikacje oraz uprawnienia określone przez przepisy prawa. Zasady wyceny nieruchomości oraz podmioty zajmujące się tym zawodowo określa ustawa o gospodarce nieruchomościami.

Konsultant telefoniczny – łatwa i przyjemna praca?

Znalezienie pracy konsultanta telefonicznego nie jest trudne, nawet jeśli jesteś początkującym i nie masz doświadczenia. Możesz zaoferować elastyczne godziny...

Jak zabezpieczyć auto przed kradzieżą?

Każdego roku policja w Polsce odnotowuje około 10 000 kradzieży aut. Wraz z rozwojem technologii zabezpieczających takich przestępstw jest...

Może Cię zainteresuje: