Prawo Zwolnienie z pracy bez wypowiedzenia

Zwolnienie z pracy bez wypowiedzenia

-

Kodeks pracy wyróżnia dwie kategorie przyczyn zwolnień bez wypowiedzenia. Pierwszą z nich jest rozwiązanie umowy o pracę z winy pracownika (1). Ustawa wymienia tylko 3 takie sytuacje, które stanowią wyjątki, więc nie można ich interpretować dowolnie.

Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w wypadku, gdy:
– pracownik dopuścił się ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych
– pracownik w czasie trwania umowy o pracę popełnił przestępstwo, które uniemożliwia zatrudnienie go na dotąd zajmowanym stanowisku – takie popełnienie przestępstwa powinno być oczywiste lub stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu
– pracownik z własnej winy utracił uprawnienia konieczne do wykonywania pracy na swoim stanowisku pracy (2).

O ile drugi i trzeci przypadek są w miarę oczywiste, najwięcej niedomówień budzi w praktyce „ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych”. Bardzo często ten powód wypowiedzenia umowy bywa przyczyną później zasądzonych odszkodowań na rzecz pracowników, gdyż pracodawcy takie naruszenia traktują bardzo szeroko i nimi usprawiedliwiają zwolnienie bez wypowiedzenia.
zwolnienie z pracy zasadyphotoxpress.com

Zwłaszcza, że rozwiązanie umowy o pracę dotyczy wszystkich rodzajów umów o pracę i w dodatku może utrudniać znalezienie przez pracownika nowej pracy, gdyż przyczyna zwolnienia jest zaznaczona w świadectwie pracy. „Ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych” to zachowanie pracownika wynikające z jego złej woli lub rażącego niedbalstwa, a nie np. na niewiedzy co do pewnych zasad czy planów pracodawcy. Poza tym ma to dotyczyć tylko ciężkiego naruszenia i w zakresie podstawowych obowiązków pracowniczych. Udowodnienie takiego naruszenia obciąża pracodawcę.

Do takich ciężkich naruszeń w zakresie podstawowych obowiązków pracowniczych Sąd Najwyższy zalicza:
– spożywanie alkoholu w czasie pracy (nawet, gdyby bezpośredni przełożeni pracownika nie zwracali na to uwagi)
– nadużywanie stanowiska przez pracownika np. do czerpania prywatnych korzyści kosztem pracodawcy
– ciężkie naruszenie zasad bhp (zagrażające innym pracownikom)
– „użytkowanie bez zgody i wiedzy pracodawcy sprzętów z jego zakładu w prywatnym sklepie współmałżonka pracownika” (3)
– nieprawdziwe potwierdzenie, ze praca została wykonana
– zabieranie przez pracownika pieniędzy z kasy sklepu na własne potrzeby (nawet jeżeli jest to „pożyczenie” o którym pracodawca nie wie i nie wyraził na to zgody)
– fałszowanie ksiąg rachunkowych, zaksięgowanie czeku bez pokrycia, mimo obowiązków nie prowadzenie bilansów i ksiąg rachunkowych
– kradzież mienia pracodawcy, przywłaszczenie mienia należącego do pracodawcy,
– odmowa podjęcia przez pracownika pracy w nowym miejscu bez ważnego powodu, odmowa wykonania polecenia
– udostępnienie danych dotyczących pracodawcy na zlecenie konkurencji działającej na szkodę pracodawcy
– świadczenie przez pracownika usług prywatnych (na swój rachunek) w czasie pracy na rzecz pracodawcy wykorzystywanie telefonu służbowego do udziału w grach towarzyskich, zabawach audiotele – które narażają pracodawcę na znaczne koszty itp.

Z kolei za niezgodne z prawem można uznać zwolnienie bez wypowiedzenia, powołując się na art. 52 § 1 k.p. z przyczyn takich jak:
– niedostosowanie się przez pracownika do nagłych zmian w harmonogramie pracy
– nieobecność w pracy została przez pracownika usprawiedliwiona
– organizację strajku w zakładzie pracy
– gwałtowna reakcja pracownika w odpowiedzi na prowokacje czy mobbing ze strony pracodawcy
– także, zdaniem Sądu Najwyższego jednorazowe wykorzystanie zasiłku chorobowego niezgodnie z jego przeznaczeniem (ale podyktowane koniecznością życiową) może okazać się niewystarczające jako powód zwolnienia pracownika

W przypadku popełnienia przez pracownika przestępstwa i w następstwie tego zwolnienie go z pracy bez wypowiedzenia, przestępstwo, którego dopuścił się pracownik musiało zostać popełnione w czasie, gdy trwała umowa o pracę z pracodawcą oraz uniemożliwia zatrudnienie tego pracownika – takie zwolnienie nie może być wyłącznie kaprysem pracowały i dotyczy raczej stanowisk biurowych czy urzędowych. W takich okolicznościach samo odkrycie niedoboru w sklepie w zakresie mienia powierzonego pracownikowi nie uzasadnia jego zwolnienia z pracy w trybie art. 52 k.p.

W zakresie zwolnienia pracownika na skutek utarty przez niego z przyczyn zawinionych uprawnień potrzebnych do wykonywania pracy, mowa tutaj o takich zawodach jak: lekarz, pilot, kierowca, operator koparki. Warunkiem jest wina pracownika prowadząca do utraty uprawnień – klasycznym przykładem jest utrata przez zawodowego kierowcę uprawnień (prawa jazdy) na skutej jazdy samochodem w stanie nietrzeźwości.

Uwaga!

Aby pracodawca mógł skorzystać z tego wyjątkowego trybu zwolnienia musi podjąć decyzję o rozwiązaniu umowy o pracę w tym trybie w ciągu 1 miesiąca od uzyskania informacji o takiej przyczynie uzasadniającej zwolnienia. Potem pracodawca traci swoje uprawnienie i nie może zwolnić pracownika z tych przyczyn.

Jako przyczyny zwolnienia z pracy bez wypowiedzenia z przyczyn niezawinionych przez pracownika można zaliczyć sytuacje losowe, związane z niezdolnością pracownika do pracy trwające dłużej niż 3 miesiące (gdy pracownik był zatrudniony mniej niż 6 miesięcy u zwalniającego go pracodawcy) lub dłuższej – jeżeli niezdolność do pracy jest np. skutkiem wypadku w pracy. Podobne kroki pracodawca może podjąć, jeżeli pracownik jest w pracy nieobecny ponad 1 miesiąc (nawet jeżeli jest to obecność usprawiedliwiona) lecz nie może nastąpić po stawieniu się pracownika do pracy po ustaniu przyczyny nieobecności. Możliwe jest też ponowne zatrudnienie pracownika, który po 6 miesiącach od wypowiedzenia umowy stawił się w pracy, gdyż ustała przyczyna jego dotychczasowej nieobecności.

Źródła:
1) Art. 52 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (z późniejszymi zmianami).
2) Art. 52 § 1 pkt. 1, 2, 3, ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy
3) wyr. SN z 24.02.1998 r., I PKN 547/97, OSNAPiUS 1999/4/119

Znacie sytuacje, gdy pracownik został zwolniony w taki sposób? Co było powodem?

Ewelina Paździora

Ewelina Paździora – ukończyła filologię polską i prawo  na Uniwersytecie Jagiellońskim. Współpracuje z  Kancelarią Adwokacką w Krakowie, zajmuje się zwłaszcza prawem cywilnym i prawem pracy. Oprócz tego specjalizuje się w prawie Unii Europejskiej. Przygotowuje się do egzaminu na aplikację adwokacką.

 

Nasz specjalista o sobie:


Polonistyka, prawo … a może jeszcze archeologia? Uwielbiam nieustanne zmiany i wyzwania. Ciągle stawiam sobie nowe cele i staram się dążyć do ich realizacji, fascynuje mnie rozwiązywanie zagadek i łamigłówek.  Połączenie wielu pasji sprawia, że interpretacja i zrozumienie prawnych problemów nie stanowi dla mnie trudności. We wszystkim co robię, staram się zachować należytą staranność, samodzielnie poszukuję odpowiedzi na trudne pytania, analizuję wszystkie możliwości.

Trochę romantyk, trochę realistka. W wolnych chwilach uciekam z dobrą książką daleko za miasto. Lubię włóczęgę po górach, amatorskie zdjęcia, nowych znajomych. Odwiedziłam z przyjaciółmi Krym, Pragę i wiele miast Europy Zachodniej. Moim marzeniem jest przejazd koleją transsyberyjską.

 

 

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here

WARTO PRZECZYTAĆ

Jak szukać partnerów do projektów OPP?

Szukanie partnerów do projektu jest czasochłonnym procesem. Szczególnie, gdy organizacja po raz pierwszy realizuje tego rodzaju przedsięwzięcie. Jednak przy odrobinie szczęścia i właściwie opracowanej strategii można doprowadzić do sukcesu lub przynajmniej skrócić czas poszukiwania.

Tort makowy – przepis

Kuchnia węgierska ma wiele obliczy. Kojarzymy ją zazwyczaj z ostrymi sosami i gulaszami. Warto jednak zwrócić uwagę na jej słodsze oblicze, przepyszny tort makowy z Hajdúság.

Zobacz też

Jak dostać awans?

Dążenie do uzyskania awansu jest złożonym procesem. Od pracownika ubiegającego się o awansowanie na wyższe stanowisko poza wymaganiami formalnymi, a więc posiadania odpowiedniego doświadczenia, umiejętności i stażu pracy wymaga się także właściwych postaw świadczących o jego zaangażowaniu w funkcjonowanie przedsiębiorstwa, odpowiedzialności i rzetelności w wykonywaniu polecanych zadań.

Konsultant telefoniczny – łatwa i przyjemna praca?

Znalezienie pracy konsultanta telefonicznego nie jest trudne, nawet jeśli jesteś początkującym i nie masz doświadczenia. Możesz zaoferować elastyczne godziny...

Jak zabezpieczyć auto przed kradzieżą?

Każdego roku policja w Polsce odnotowuje około 10 000 kradzieży aut. Wraz z rozwojem technologii zabezpieczających takich przestępstw jest...

Może Cię zainteresuje: