Kompleks Edypa jest zjawiskiem, które polega na pożądaniu przez dziecko rodzica płci przeciwnej – w tym przypadku chłopiec marzy o wejściu w związek ze swoją matką. Bardzo charakterystyczna jest również rywalizacja w tym okresie z rodzicem płci przeciwnej – ojcem – który staje się dla małego chłopca seksualnym rywalem.
Jak podkreśla Zygmunt Freud – austriacki psychiatra oraz neurolog, zarazem twórca psychoanalizy, w tym omawianego pojęcia – po wystąpieniu kompleksu Edypa pojawia się kompleks kastracyjny. Jest to obawa przed utratą członka poprzez kastrację przez ojca, który jest zazdrosny o swoją żonę. Chłopcy, u których zwalczano masturbację wczesnodziecięcą używając gróźb, mają obawę, że członek zostanie im faktycznie odebrany. Dostrzegają oni brak penisów u dziewczynek, co prowadzi ich do wniosku, że penis został im odjęty za naganne zachowanie.
Ten konflikt edypalny umożliwia chłopcu identyfikację z ojcem, a co za tym idzie – dziecko zastępuje impulsy seksualne kontaktami z ojcem. W efekcie u dziecka dochodzi do ukształtowania superego, które – w modelu psychoanalitycznym – jest jedną z trzech struktur osobowościowych człowieka. Superego reprezentuje wartości moralne i ideały, które przekazywane są dziecku przez rodziców. Główną funkcją superego jest dążenie do doskonałości, zastępowanie impulsów struktury id, która kieruje się zasadą dążenie do wszelkiej przyjemności, zasadami moralnymi. Wszystkie te zmiany dokonują się w fazie latencji, w której energia chłopca kierowana jest na rozwijanie umiejętności i kontaktów społecznych z rówieśnikami.
Co sądzicie o tego rodzaju ujęciu wczesnych konfliktów psychicznych – o Freudzie i psychoanalizie? Podzielcie się opiniami.
