Akcjonariusze którzy nie są zainteresowanie posiadaniem nowo emitowanymi akcjami przysługuje prawo do ich zbycia osobom trzecim za pomocą giełdy papierów wartościowych. Tak więc prawo poboru może być instrumentem finansowym samym w sobie. Prawa poboru są w określonym czasie notowane na giełdzie, z ceną wyjściową uzależnioną od liczby i rynkowej wartości akcji wszystkich emisji przeprowadzonych przez tę spółkę. Emitowanie nowych akcji ma na celu podwyższenie kapitału zakładowego spółki akcyjnej, zgodnie z Kodeksem Spółek Handlowych pierwszeństwo objęcia nowych akcji mają dotychczasowi akcjonariusze proporcjonalnie do liczby akcji już posiadanych, czyli na zasadach prawa poboru. Odbywa się to w skutek ściśle ustalonego harmonogramu. Na początek organizowane jest Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy podejmujące uchwałę o emisji akcji z prawem poboru. W dniu ustalenia prawa poboru na rachunkach posiadaczy akcji zostają zapisane prawa poboru. Pojawiają się notowania prawa poboru na giełdzie, następuje składanie zapisów podstawowych na akcje nowej emisji i składanie zapisów dodatkowych. Na rachunkach akcjonariuszy w miejsce posiadanych praw poboru pojawiają się tak zwane PNE czyli prawa do nowej emisji. Dochodzi do notowania na giełdzie akcji nowej emisji, a na końcu do asymilacji akcji nowej emisji z dotychczas notowanymi na giełdzie akcjami spółki.
Jeżeli posiadacz praw poboru nie złoży zapisu na akcje nowej emisji wraz z upływem terminu składania zapisów na nowe akcje, prawo poboru zniknie z jego konta. W przypadku Inwestorów nabywających prawa poboru na giełdzie nie tylko nastąpi utrata praw poboru, ale również stracą oni bezpowrotnie gotówkę wydatkowaną na ich nabycie. Stosunek pomiędzy posiadanymi prawami poboru i przypadającymi na nie akcjami nowej emisji jest taki, że w przypadku złożenia zapisów przez wszystkich uprawnionych inwestorów zgodnie z posiadanymi przez nich prawami, cała emisja zostałaby objęta. Nie wszyscy akcjonariusze będą jednak nabywać akcje, inni natomiast chętnie wykupiliby te ponad przydział. Aby akcje zostały sprzedane w całości, akcjonariusze z prawem poboru mogą złożyć zapis dodatkowych. Na rachunkach Inwestorów, którzy dokonali zapisu na akcje nowej emisji w miejsce praw poboru pojawiają się prawa do akcji nowej emisji. Po zakończeniu całego procesu podwyższenia kapitału PNE staną się akcjami.
Jak już wyżej wspomniałam, prawo poboru może być przedmiotem obrotu jako samodzielny instrument. Jest ono notowane na giełdzie dzień po podaniu przez emitenta informacji o cenie emisyjnej akcji nowej emisji, nie wcześniej jednak niż następnego dnia po dniu ustalenia prawa poboru.
Uwaga!
Możemy obliczyć teoretyczną wartość prawa poboru za pomocą wzoru, w którym V to wartość poboru, M to cena rynkowa starych akcji, S cena emisyjna nowych akcji, a N to liczba praw niezbędnych do objęcia jednej nowej akcji. Wartość prawa poboru według wzoru zależeć będzie od różnicy między ceną starych i nowych akcji oraz od liczby praw poboru potrzebnej do objęcia jednej nowej akcji. V = (M-S) / (N+1) dla przykładu kapitał zakładowy firmy w wysokości dziesięciu milionów złotych dzieli się na dziesięć milionów akcji. Cena rynkowa jednej akcji to dziesięć złotych. Spółka postanawia wyemitować pięćset tysięcy nowych akcji. Do objęcia jednej akcji potrzebne będzie pięć praw poboru, natomiast cenę emisyjna ustalono na pięć złotych. Ostatniego dnia uprawniającego do nabycia akcji z prawem poboru cena akcji spółki na giełdzie wynosiła dziesięć złotych. Na następnej sesji giełdowej kurs odniesienia dla akcji został skorygowany o teoretyczną wartość prawa poboru i wyniósł dziewięć złotych i siedemnaście groszy.
Czy informacje zawarte w artykule okazały się pomocne? Zapraszam do komentowania.
