Osobą, która najczęściej jako pierwsza rozpoznaje symptomy dziecka maltretowanego, jest lekarz rodzinny.
Do najbardziej charakterystycznych objawów zalicza się:
– skaleczenia niewiadomego pochodzenia, często powtarzające się w tych samych miejscach;
– niechęć ze strony dziecka, gdy pytane jest o okoliczności nabycia skaleczeń lub sińców;
– odwlekanie powrotu do domu, a nawet ucieczki;
– próby uniknięcia przebierania się (np. przed lekcją W-F’u) przy innych dzieciach;
– agresja wobec innych oraz zachowania autodestrukcyjne (samookaleczenia, wyrywanie sobie włosów, bicie się itp.).
O wiele trudniejsze do stwierdzenia jest maltretowanie emocjonalne – o ile objawy maltretowania fizycznego można dostrzec „gołym okiem”, o tyle dzieci najczęściej nie chcą dzielić się swoimi emocjami, w które nie mamy przecież wglądu.
Objawami maltretowania emocjonalnego są m.in.:
– strach przed nowymi, nieznanymi sytuacjami;
– opóźnienie emocjonalne lub umysłowe;
– zachowania neurotyczne (kiwanie się, chorobliwe mycie rąk, ssanie kciuka itp.);
– brak umiejętności nawiązywania kontaktów z rówieśnikami;
– niska samoocena.
Obecnie wyróżnia się 5 różnych zespołów maltretowania:
1) Zespół bitego dziecka: ofiarami są najczęściej dzieci w wieku do lat 3, sprawiające trudności wychowawcze, upośledzone psychicznie lub fizycznie, nieślubne oraz niechciane. Urazy fizyczne są bardzo zróżnicowane – od lekkich, niemal niewidocznych, po wyraźnie wskazujące na przemoc fizyczną.
2) Zespół Munchausena: zespół polega na świadomym i celowym wywoływaniu przez rodziców objawów chorobowych u ich dziecka. Mogą to być zakażenia powodowane wstrzykiwaniem dziecku zanieczyszczonych substancji, wymioty prowokowane mechanicznie, czy też hipoglikemia, jako efekt podania insuliny.
3) Zespół dziecka potrząsanego: dotyczy niemowląt do około 6 miesiąca życia. Dzieci są potrząsane, co powoduje nieodwracalne mikro uszkodzenia mózgu;
4) Seksualne nadużycia: w jego skład wchodzi zarówno napastowanie, jak również stosunek płciowy z dzieckiem. Główne objawy to bolesne infekcje oraz urazy narządów płciowych lub odbytu, moczenie nocne oraz stale nawracające zapalenie cewki moczowej.
5) Maltretowanie przez dzieci rówieśników: znęcanie się psychiczne lub fizyczne osób nieletnich nad innymi dziećmi.
Czy – jeśli przypuszczalibyście, że znane Wam dziecko jest maltretowane – zgłosilibyście gdzieś tę sprawę czy też postanowilibyście nie wtrącać się w sprawy rodzinne? Podzielcie się opiniami.
